0

Փետրվարի քսանմեկին

1. Տրված բառերը երեք խմբի բաժանի՛ր (գոյական, ածական, բայ), այդ խմբերի տարբերությունը  բացատրի՛ր:

Ծաղիկ,  ջինջ, վազել, բուրավետ, մեծ, ժամացույց, թրթռալ, թիավարել, ջուր,  ջրոտ,  ուրախ,  ջրել, սար, մարդ, գնալ, ծաղ­կավետ, հրաշալի,  երեխա,  լողալ, վազվզել, մաքուր, նավաստի, օձ, ճկուն, սողալ, իջնել,՜բացվել, չխկչխկալ, սև, ինքնաթիո, առվակ, պայծառ, գոռգոռալ, գարուն, բարձրանալ, սպիտակ, թիթեռ, պահակ, նավակ, գաղտնի, պահել, հատիկ, ոսկեզօծ, երկաթյա:

Գոյական Ածական Բայ
ծաղիկ ջինջ վազել
ժամացույց բուրավետ թրթռալ
ջուր մեծ թիավարել
սար ջրոտ ջրել
մարդ ուրախ գնալ
երեխա ծաղ­կավետ լողալ
նավաստի հրաշալի վազվզել
օձ մաքուր սողալ
ինքնաթիռ ճկուն իջնել
առվակ սև բացվել
գարուն պայծառ չխկչխկալ
թիթեռ սպիտակ գոռգոռալ
պահակ գաղտնի բարձրանալ
նավակ ոսկեզօծ պահել
հատիկ երկաթյա

2.Տրված բառերից նորե՛րը կազմիր՝ ակ, իկ, ուկ մասնիկներով (ածանցնելով): Այդ ածանցներն ի՞նչ իմաստ են տալիս.

Ա) Աստղիկ, արկղիկ, թիթեռնիկ, թերթիկ, հայրիկ, մայրիկ, տատիկ, պապիկ, քաղցրիկ, անուշիկ:

Բ) Գետակ, նավակ, դռնակ, թռչնակ, որդնակ:

Գ) Խոզուկ, տաքուկ, գառնուկ, հարսնուկ:

Ակ, իկ, ուկ մասնիկներով գոյականները փոքրացնում են:

Advertisements
0

ձիեր

Ձիերը ձիազգիների ընտանիքի միասմբակավոր կենդանիներ են։ Խոշոր են (իրանի երկարությունը մինչև 2,5 մ է, մնդավի բարձրությունը՝ մինչև 1,6 մ), վերջույթները՝ երկար, զարգացած է միայն միջին մատը (սմբակ)։ Մազածածկը խիտ է, մազերը՝ կարճ (երկար են միայն պարանոցի վերին և պոչի հատվածներում)։ Վայրի ձիերը հանդիպում են Ասիայի և Աֆրիկայի տափաստաններում, կիսաանապատներում և անապատներում (Եվրոպայում բնաջնջվել են)։ Ապրում են երամակներով։ Հայտնի է 8 տեսակ՝ խմբավորված 4 ենթասեռի մեջ. իսկական ձիեր (Պրժևալսկու ձի, ընտանի ձիեր, անհետացած տարպան), էշեր, կիսաէշեր (կուլաններ) և վագերաձիեր։ Պահպանված վայրի տեսակների գլխաքանակը խիստ սահմանափակ է և վերցված է պահպանության տակ։ Ձին ընտելացվել է 5–6 հզ. տարի առաջ Ասիայում։ Ընտանի ձիերը տարածված են գրեթե բոլոր երկրներում։ Մարդը հնագույն ժամանակներից կատարելագործել է ձիերի որակական հատկանիշները և ստեղծել է 200 տարբեր ցեղեր՝ միավորված 3 հիմնական տիպերում (հեծկաններ, լծկաններ և ծանրաքարշներ)։ Առավել հայտնի են անգլիական զտարյուն արագավազները, նորֆոլկյան վարգունները, շայրի, սուֆոլկի, կլեյդեսդալյան ծանրաքարշները, ամերիկյան վարգունները, արաբական ձին, տարբեր երկրներում տարածված բրաբանսոնները, արդենները, Ռուսաստանի օռլովյան վարգունները, Դոնի հեծկանները, ԽՍՀՄ բուդյոնովյանը, թերեքյանը, կաբարդինյանը, լիտվական ու լատվիական լծկանները, խորհրդային ծանրաքարշները և այլն։

0

Ինքնաստուգում

Առաջադրանք 1. Գտի՛ր անհայտը՝

x * 5 = 2385

x=2385:5

x-477

18 = 2160:x

x=2160:18

x=120

32:n=4

n=32:4

n=8

Առաջադրանք 2.

Ծորակից 15 րոպեում հոսում է 150 լ ջուր: Որքան ջուր է հոսում այդ ծորա­կից 3 ժամում:

Լուծում

150:15=10

180×10=1800

Պատ.՝1800լ

Առաջադրանք 3.

12 գիրք տեղավորված են պահարանի դարակներում՝ 3-ական գիրք յուրաքանչյուր դարակում: Քանի՞ դարակ պահանջվեց:

Լուծում

12:3=4

Պատ.՝4 դարակ

Առաջադրանք 4.

Մի փաթեթում կա 25 մ գործվածք, իսկ մյուսում` 48 անգամ ավելի: Որքա՞ն գործվածք կա երկրորդ փաթեթում:

Լուծում

25×48=1200

Պատ.՝1200 մ գործվածք

Առաջադրանք 5.

Մայիսին 1 կգ վարունգն արժեր 2000 դրամ, իսկ 1 կգ լոլիկը’ 1500 դրամ: Հուլիսին վարունգն էժանացավ 8 անգամ, իսկ լոլիկը’ 5 անգամ: Էժանացու­մից հետո որքան կարժենան 3 կգ վարունգը և 4 կգ լոլիկը միասին:

Լուծում

2000:8=250

1500:5=300

250×3=750

300×4=1200

750+1200=1950

Պատ.՝1950դր

Առաջադրանք 6. Կատարի՛ր բաժանումը՝

16064:502=32
75938:883=86

Առաջադրանք 7.

Քառանկյան կողմերից մեկը 45 մմ է: Մյուս երեք կողմերից յուրաքանչյուրը 3 անգամ մեծ է այդ կողմից: Գտիր այդ քառանկյան պարագիծը:

Լուծում

45×3=135

135×3=405

405+45=450

Պատ.՝p=450մմ

0

Փետրվարի քսանին

6. Վտակը ժայից ներքև է թռչում,

Թափ առած ընկնում քարերի վրա,

Զարկում ավազին, շաչում է, ճչում,

Ճչում անհանգիստ, փրփուրը բերնին:

7.Ինչպես ծերունին , ձայնով պառաված

Ձայնակցում է Ժիր թոռնիկի երգին,

Այնպես ծերուկ անտառը կամաց

Արձագանք տալիս ջրի աղմուկին:

8. կանաչ, կապուտ, դեղին

0

19.02.2018

Առաջադրանք 1.

Նույն կետից նույն ուղղությամբ միաժամանակ շարժվեցին մարզիկն ու հեծանվորդը: Որոշ ժամանակ անց մարզիկը անցել էր 17 կմ, իսկ նրանց միջև հեռավորությունը 8 կմ էր: Քանի՞ կմ էր անցել հեծանվորդը:
Լուծում
17+8=25
Պատ.՝25կմ

Առաջադրանք 2.

Երկու գնացք շարժվեցին C կայարանից: Առաջինը անցավ 73 կմ և հասավ H կայարան: Երկրորդը անցավ առաջինից 27 անգամ շատ ճանապարհ և հասավ S կայարան:
75133768.jpg
Գտիր հեռավորությունը C և S կայարանների միջև:
Լուծում
73×27=81+1890=1971
1971-73=1898
Պատասխան՝ CS=1898կմ:

Առաջադրանք 3.

Նույն կետից նույն ուղղությամբ  միաժամանակ շարժվեցին երկու մեքենա: Շարժվելուց որոշ ժամանակ անց առաջին մեքենան անցել էր 24 կմ, իսկ երկրորդը՝ 55կմ: Քանի՞ կմ կարող է լինել այդ պահին հեռավորությունը նրանց միջև:
маш6.jpgмаш7.jpg
Լուծում
55-24=31
Պատ.՝31կմ

Առաջադրանք 4.

Երկու ավտոբուս շարժվեցին ավտոկայանից: Առաջինը անցավ 32 կմ և հասավ նպատակակետին: Երկրորդը սկզբում անցավ առաջինից 2 անգամ քիչ ճանապարհ մինչև բենզալցակայանը, լիցքավորվեց, ապա շարունակեց ճանապարհը և անցավ ևս 292 կմ: Քանի՞ կմ անցավ երկրորդ ավտոբուսը:
ik.JPG
Լուծում
32:2=16
16+292=308
Պատասխան՝308կմ:

Առաջադրանք 5.

Բեռնատարը առաջին օրը անցավ 259 կմ, երկրորդ օրը՝ 111 կմ, իսկ երրորդ օրը նա անցավ առաջին և երկրորդ օրերում անցածից 33 կմ-ով ավելի: Քանի՞ կմ նա անցավ երրորդ օրը:
гр3.jpg
Լուծում
259+111=370
370+33=403
Պատասխան՝403կմ:

Առաջադրանք 6.

 

Կարենը վերադառնում էր դպրոցից տուն: Նույն շենքում ապրող Մարիամը տնից գնում էր դպրոց: Որոշ ժամանակ անց Կարենը անցել էր 426 մ, իսկ Մարիամը՝ 289 մ: Քանի՞ մետրից երեխաները կհանդիպեն, եթե դպրոցից տուն հեռավորությունը 773 մ է:
Լուծում
773-426-289=58
Պատասխան՝58մետրից: